Manifest voor Laak

Oproep aan de deelnemende politieke partijen aan de gemeenteraadsverkiezingen Den Haag op 18 maart 2026.

Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Met dit manifest willen we als Klankbordgroep van bewoners van het stadsdeel Laak, ons stadsdeel en het Actieplan Laak onder de aandacht brengen.

Omdat:

• … het actieplan, geïnitieerd door een brandbrief van de bewoners en opgepakt door de gemeente Den Haag, uitgegroeid is tot een vruchtbare samenwerking tussen bewoners, ondernemers en organisaties en de gemeente in Laak.
• … er dankzij de inzet van gemeente, stadsdeel en bewoners sinds de start van het actieplan in 2023 bergen verzet zijn in de verbetering van de leefbaarheid van Laak.
• … er een enorme gebiedsontwikkeling plaatsvindt in Laakhavens en de Binckhorst, voor duizenden nieuwe inwoners in dit stadsdeel.

Maar ook omdat:

• … we er nog lang niet zijn. Er is een stijgende lijn als het gaat om leefbaarheid, maar veel van problemen in Laak zijn taai en vereisen en lange adem. Nog steeds staat Laak onderaan de lijstjes als het gaat om armoede, laaggeletterdheid, overbewoning en levensverwachting en zijn de verschillen met andere Haagse wijken enorm. Nog steeds worden veel woningen in Laak toegewezen aan kwetsbare inwoners, wat ook een politieke verantwoordelijk met zich meebrengt als het gaat om leefbaarheid.
• … een nieuw college vaak ook betekent: nieuwe prioriteiten en voortzetting van de inspanningen in Laak hier een onderdeel van dient te zijn. Niets doen betekent hoe dan ook achteruitgang.
• … met name het ‘oude Laak’ als geografisch kleine wijk (maar met een grote dichtheid van inwoners en een veelheid aan uitdagingen) makkelijk vergeten wordt naast imposante projecten als het CID en Den Haag Zuidwest.

We roepen daarom de politiek op om na de verkiezingen het huidige actieplan voort te zetten in een ‘Actieplan 2.0’. Daarin willen we dat samenwerking tussen de gemeente, het stadsdeel en organisaties en bewoners in Laak voorop staat, dat bewoners op tijd geïnformeerd worden en dat belangrijke beslissingen over de wijk in samenspraak met de bewoners genomen worden – ook op thema’s waar participatie niet wettelijk verplicht is. Zodat de kracht, inzet en motivatie van bewoners ten volle wordt benut en we verder kunnen werken aan de actuele uitdagingen waar Laak voor staat.

Deze uitdagingen vatten we samen in ‘12 kansen voor Laak’.

1.     Arbeidsmigranten

In het oude deel van Laak is één op de vier bewoners arbeidsmigrant. Strikte handhaving van overlast door overbewoning en uitbuiting is van groot belang, naast het informeren van arbeidsmigranten over hun rechten en plichten om hun weerbaarheid te vergroten. Dat betekent o.a.: het behouden van de capaciteit van de Haagse Pandbrigade en het Mobiel Informatiepunt.

2.     Afval

Extra schoonmaakdagen, werken met een ‘afvaltreintje’ en intensievere communicatie werpen hun vruchten af. Werken aan een nog betere afstemming tussen de verschillende diensten, maar ook meer handhaving en toezicht blijft nodig.

3.     Parkeren

De parkeerdruk in Laak is hoog. Voor veel mensen biedt het OV bedrijfsmatig of privé geen oplossing voor hun mobiliteit. En tegelijkertijd is de ruimte beperkt, het aantal geparkeerde bedrijfswagens zonder gevestigd te zijn in Laak groot en de hoeveelheid groen ontoereikend. Een dilemma dat blijvende aandacht vereist om het dichtbevolkte Laak leefbaar en bereikbaar te houden.

4.     Verbondenheid

Laak is een wijk waar mensen naar elkaar omzien. Lief-en-Leedstraten, Poolse en Bulgaarse zelforganisaties, het VrouwenBuurtLab, het Vadercentrum… En Laak groeit qua bewonersaantal, wordt steeds meer divers en nieuwe bewoners moeten hun plek krijgen in de ‘Laak-community’. Uitbreiding van het aanbod in activiteiten en ontmoetingsplekken kan niet zonder politieke steun. De openstelling van het Stadsdeelkantoor in Laak heeft de gemeente weer dichter bij de bewoners gebracht en heeft een verbindend effect.

5.     Armoede

Er is veel armoede in Laak. Gemeentelijk beleid dat de bewoners van Laak bereikt, die ondersteuning (financieel of op het gebeid van informatie) het meest nodig hebben, is cruciaal. Ook is er rond het thema ‘opgroeien in Laak’ extra aandacht gekomen voor kinderen en jongeren, die hun leven in Laak vaak al met een achterstand beginnen. We roepen de politiek op om het Haagse gemeentelijke armoedebeleid na de verkiezingen niet te verschralen en kinderen en jongeren de aandacht te geven die ze nodig hebben, zodat ook zij een eerlijke kans op een goede toekomst krijgen.

6.     Wonen

Overbewoning, niet-duurzame woningen en achterstallig onderhoud zijn zaken waar vooral het ‘oude’ Laak mee te kampen heeft. Het beleid om verkamering en optoppen in het dichtstbevolkte deel van Laak tegen te gaan, dient gehandhaafd te blijven.

In ‘Nieuw Laak’ (Binckhorst, Laakhavens) zijn de woningen juist tiptop, maar laat het voorzieningenniveau te wensen over. Twee totaal verschillende situaties die direct naast elkaar bestaan, waar de politieke inzet en aandacht dus niet mag verslappen.

7.     Openbare orde en veiligheid

Zichtbare en bereikbare handhaving, wijkagenten, initiatieven tegen ondermijning, jongerenwerk zijn zaken waar de afgelopen jaren op is ingezet. Successen zijn geboekt, maar dit soort zaken hebben een lange adem nodig om blijvend effect te hebben. Een pijnpunt blijft de onveiligheid op straat door drugsgebruikers en -dealers, bedelaars en mensen met onbegrepen gedrag, waardoor met name veel ouderen ’s avonds de deur niet meer uit durven. Ook mag de gemeente Laak niet vergeten in het Haagse beleid gericht op veiligheid op straat voor vrouwen en (omdat veiligheid niet alleen een thema is in de openbare ruimte) op hulp en preventie bij huiselijk geweld.

8.     Verkeersveiligheid

Laak is een druk stadsdeel en daarom dient verkeersveiligheid blijvende aandacht te hebben. Zowel in de oudere wijken als in de nieuwbouw. Ruimte voor fietsers en voetgangers, en blijvende aandacht voor de openbare ruimte is nodig. Dat laatste betekent ook: voortzetting van herinrichtingsplannen die verkeersveiligheid bevorderen en aandacht voor achterstallig onderhoud.

9.     Groen

Het Stadsdeel Laak is ambitieus in haar groenbeleid, en dat werpt vruchten af. Er wordt gewerkt aan meer bomen, minder tegels, en het inhalen van achterstallig onderhoud. Ondanks deze inzet is Laak nog steeds het meest versteende Haagse stadsdeel. Tijdens hete zomers is het hier daardoor zo’n 8 graden warmer dan in de groene en rijkere wijken van Den Haag, iets dat resulteert in een hoger aantal overlijdens tijdens hittegolven.

10.     Gezondheid

In Laak worden mensen gemiddeld 8 jaar minder oud dan rijkere delen van de stad. Ook zijn zij minder lang gezond. Dat geldt vooral voor de oudere delen van ons stadsdeel. De gemeente heeft in samenwerking met diverse organisaties ingezet op preventie gericht op verschillende leeftijdsgroepen, waarbij we kinderen en jongeren niet mogen vergeten. We roepen de politiek op om hier volop te blijven inzetten.

11.       Ondernemers Goeverneurlaan, Lorentzplein, Jonckbloetplein en Goeverneurplein

Verplichte ondernemersvergunningen en de oprichting van een ondernemersvereniging zijn twee mijlpalen geweest in het aantrekkelijker maken van het winkelgebied in Laak Centraal en ondermijning tegen te gaan. Een begin van een ontwikkeling die politieke en gemeentelijke steun nodig blijft hebben om tot blijvende resultaten te leiden, ook na de gemeenteraadsverkiezingen.

12.        Cultuur

Cultuur was nog geen apart hoofdstuk in het Actieplan, maar zou het wat ons betreft wel moeten zijn. Het Laaktheater, onze trots, is het enige vaste cultuuraanbod in Laak. We roepen de politiek op om cultuur in Laak prioriteit te geven en vaste initiatieven en broedplaatsen die opbloeien in de Binckhorst en in Laakhavens, te ondersteunen.

Ter afsluiting

Als klankbordgroep zien we dit manifest als een oproep aan alle politieke partijen. Vanuit het college of vanuit de gemeenteraad: Laat de aandacht voor Laak niet verslappen. En tegelijkertijd is dit manifest ook een uitgestoken hand van de bewoners naar de politiek, de bestuurders, de gemeentelijke ambtenarij en ons eigen stadsdeelkantoor: wij doen dit alles graag samen met jullie.

We hebben elkaar nodig om Laak mooier en leefbaar te maken en te houden.

Contact:

Dit manifest is opgesteld in januari 2026 door de Klankbordgroep Actieplan Laak. Voor vragen en toelichting op dit manifest kunt u contact opnemen met Ricardo Verver en Robin van Andel (beide lid van de Klankbordgroep) via het emailadres klankbordgroeplaak@gmail.com